Кота Кинабалу

Монгол Улсын иргэд бүх төрлийн паспортаар Малайзад 30 хоног хүртэл визгүй. Сабах муж өөрийн цагаачлалын хяналттай тул Куала Лумпураар дамжвал Кота Кинабалуд дотоодын нислэгээс буугаад паспортаа дахин шалгуулж, «Сабахад орсон» тамга авна. Паспорт 6 сараас дээш хүчинтэй, буцах тийз, буудлын захиалга бэлэн байлга.

Malaysia Digital Arrival Card-ыг Цагаачлалын газрын албан ёсны сайт дээр Малайзад анх буух өдрөөс 3 хоногийн дотор үнэгүй бөглөнө. Сөүлээс шууд нисвэл Кота Кинабалуд, Куала Лумпураар бол KLIA-д шалгана. Үнэ авдаг «зуучлагч» сайтуудаас болгоомжил.

Гадаадын насанд хүрэгчийн авирах зөвшөөрөл RM400, паркийн хураамж RM50, хөтөч RM350 (5 хүртэл хүнд). Өдрийн квот хязгаартай, Панлабан баазын ортой хамт олгодог тул 2–3 сарын өмнө Sabah Parks эсвэл зөвшөөрөлтэй аялалын компаниар захиал. Даатгалдаа уулын аялал багтсан эсэхийг шалга.

Grab хот хүртэл ойролцоогоор RM20–30, 15–20 минут. Ирэх хэсгийн такси лангуунаас тогтмол үнэтэй купон авбал хотын төв хүртэл RM30–35 (4 хүртэл хүн); шөнө дундаас өглөө 6 хүртэл нэмэгдэл төлбөртэй.

Сөүлээс ирэх нислэгүүд ихэвчлэн шөнө оройтож буудаг. Эхний шөнийг Танжунг Ару эсвэл хотын төвд захиалж, буудлынхаа тээврийг урьдчилан тохиролцвол амар. Нисэх буудал дээр ATM, SIM-ийн лангуу бий.

Утас чинь eSIM дэмждэг бол Малайзын eSIM-ийг явахаасаа өмнө суулгана. Эсвэл нисэх буудлын ирэх хэсэгт Hotlink (Maxis), CelcomDigi, U Mobile-ийн жуулчны SIM — паспортоор бүртгүүлнэ.

Зөвлөгөө: Grab, Touch 'n Go ажиллахад малайзын утасны дугаар хэрэг болдог.

Кинабалу паркийн дээд хэсэг, Клиасын мангро гол, зарим арал дээр сүлжээ сул. Билет, газрын зургаа урьдчилан хадгалж, Google Maps-д Сабахын зургийг оффлайн тат.

Хотын төв, Танжунг Ару, лалын сүм, Мари Мари бүгд Grab-аар хүрнэ, үнэ урьдчилан харагдана. Нийтийн автобус бий ч хуваарь тогтворгүй.

Тунку Абдул Рахманы паркийн арлууд руу завь KK боомтын Өмнөд хөлөг зогсоолоос (Жесселтон Пойнт засварт байгаа тул түр) явна: 1 арал RM48, 2 арал RM58, далайн паркийн хураамж RM25 тусдаа. Сүүлийн буцах завь 16:00.

Кинабалу парк, Кундасанг, Поринг руу хувийн жолоочтой машин, аяллын багц эсвэл түрээсийн машинаар явах нь хялбар. Уулын зам эгц, манантай; хөдөлгөөн зүүн гар талаар, олон улсын жолооны үнэмлэх хэрэгтэй.

Валют — Малайзын ринггит (RM, MYR). Буудал, худалдааны төв, том ресторанд карт хүчинтэй; шөнийн зах, Гаяа гудамжны зах, паркийн хураамжид бэлэн мөнгө авч яв. ATM, мөнгө солих цэг хотын төвд олон.

Гадаадын иргэн Малайзын буудалд нэг өрөөнд нэг шөнө RM10 жуулчны татвар төлнө; ихэвчлэн буудал дээр тусад нь авдаг.

Тун Фуад Стефенс гудамжны далайн эрэг дээр орой бүр шөнийн зах болдог: загас, хавч, сам хорхойгоо сонгож шаруулна, сатай, шарсан тахиа, шинэ жимс, ус.

Зөвлөгөө: Үнийг жингээр нь тооцдог тул захиалахаасаа өмнө нийт үнийг асуу.

Хинава (лимонтой түүхий загас), Туаран гоймон (Tuaran mee), Сандакан маягийн дим сам, ногоон ногоо «Сабах веж». Ихэнх газар халал; хятад ресторанд гахайн мах бий. Хүүхдэд худалдааны төвийн хоолны талбай хялбар.

Зөвлөгөө: Халуун ногоогүй хоол захиалахдаа «tidak pedas» гэж хэл.

Цагдаа, түргэн тусламж, гал бүгд нэг дугаар — 999; гар утаснаас 112 залгавал SIM-гүй ч холбогдоно. Үнэгүй, 24 цаг.

Кинабалу ууланд өндрийн өвчин, хүйтэн, гэнэтийн бороо — дулаан хувцас, борооны цув, гар чийдэн ав, хөтчийнхөө үгийг дагаарай. Арлууд дээр медуз, урсгал анхаарч, үдийн нарнаас хамгаал.

Олон улсын аяллын зөвлөмжүүд Сабахын зүүн эргийн (Семпорна орчмын) арлуудад хулгайлах эрсдэлийг анхааруулдаг. Кота Кинабалу, Кинабалу уул энэ бүсэд хамаарахгүй; зүүн эрэг рүү явах бол сүүлийн зөвлөмжийг шалга. Хотод зах, хөл хөдөлгөөн ихтэй газар цүнхээ анхаар.

Сабахад лалын шашинтан, христийн шашинтан хамт амьдардаг, харьцангуй чөлөөтэй. Гэвч лалын сүмд гутлаа тайлж, мөр, өвдгөө далдалж, эмэгтэйчүүд толгойгоо бүтээнэ. Рамадан сард олон нийтийн газар идэж уухаас зайлсхий.

Тэнгисийн паркт шүрэнд гишгэх, загас тэжээхийг хориглодог. Хамартай сармагчин, орангутан зэрэг зэрлэг амьтанд хоол өгөхгүй, зай барина. Мөнгө, юм өгөхдөө баруун гараа хэрэглэ.

Grab — такси, хоол хүргэлт. Google Maps — арал, зах, рестораны байршил, оффлайн зураг. Sabah Parks-ийн захиалгын систем — уулын зөвшөөрөл, байр.

Touch 'n Go eWallet — QR төлбөр (гадаад картаар цэнэглэж болох эсэхийг шалга). MDAC — хилийн цахим хуудас. Google Translate-д малай хэлийг оффлайн татаж ав.

Нисэх буудал хотын төвд ойрхон тул Grab-аар очно. Сөүл рүү буцах нислэгүүд ихэвчлэн шөнө хөөрдөг тул буудлаас гарах цаг, ачаа хадгалуулахыг урьдчилан тохиролц.

Олон улсын нислэгээр Кота Кинабалугаас шууд гарвал Малайзын хилээ энд давна. Куала Лумпураар буцвал Сабахаас гарахдаа паспортоо шалгуулж магадгүй, дараа нь KLIA-д олон улсын хилээр гарна — дамжих хугацаа хангалттай үлдээ.